Dieren in Zuid-Afrika

Welke wilde dieren kom je tegen op safari in Zuid-Afrika?

Dit is mede afhankelijk van het gebied waar je naar toe gaat. Zuid-Afrika heeft verschillende klimaatzones en vegetatiezones. Elke zone heeft zijn specifieke flora en fauna. Verder heeft niet elk natuurreservaat alle dieren die dar van oorsprong voorkomen. Wat leuk is om te zien is dat nieuwe reservaten worden opgezet en dat die stap voor stap de dieren proberen terug te brengen die daar 'thuis horen'.  Er zijn ook plannen om reservaten met elkaar te verbinden, een mooie ontwikkeling.

Hieronder volgt een lijstje met 25 dieren. Er zijn er natuurlijk veel meer. In eerste instantie worden de dieren genoemd die je waarschijnlijk gaat zien op één van je safari's. Per dier worden een paar leuke wetenswaardigheden verteld.  

  • Olifant (Elephant)
  • Neushoorn (Rhino)   
  • Buffel (Buffalo)
  • Leeuw (Lion)
  • Luipaard (Leopard)
  • Impala (Impala)
  • Kudu (Kudu)
  • Waterbok (Waterbuck)
  • Giraf (Giraffe)
  • Blauwe gnoe (Blue Wildebeest)
  • Gevlekte hyena (Spotted Hyena)
  • Nijlpaard (Hippo)
  • Wrattenzwijn (Warthog)
  • Beerbaviaan (Chacma Baboon)
  • Burchellzebra (Burchell’s Zebra)
  • Gestreepte jakhals (Blackbacked Jackal)
  • Vervet (Vervet Monkey)
  • Gemsbok (Gemsbok)
  • Jachtluipaard (Cheetah)
  • Springbok (Springbok)
  • Nijlkrokodil (Nile Crocodile)
  • Struisvogel (Ostrich)
  • Nyala (Nyala)
  • Steenbok (Steenbok)
  • Elandantilope (Eland)

Olifant

olifanten Pafuri Kruger

Olifanten zijn zeer sociale dieren en leven in kuddes. Een kudde bestaat uit vrouwen die familie van elkaar zijn en hun nakomelingen. De oudste vrouw, de matriarch leidt de kudde. Jonge mannen verlaten de kudde als ze 12 tot 14 jaar oud zijn. Mannen leven alleen of in kleine groepen.

Olifanten zijn bepalend voor het landschap waarin ze leven. Dit komt door de grote hoeveelheid voedsel die ze moeten eten tot zo’n 300 kg per dag waarvan ze tot 155 kg weer uitpoepen. Daarnaast drinken ze zo’n 100 tot 160 liter water per dag.

De schouderhoogte van een olifant is 2,5 m (koe) tot 3 m (stier) met een gewicht van 4000 kg (koe) tot 6500 kg (stier). 

Olifanten maken veel geluiden. Zo kunnen ze trompetteren en maken ze diep rommelende geluiden. Ook maken ze infrasone geluiden die onhoorbaar zijn voor de mensen en tot 12 km kunnen dragen. 

De slurf van een olifant bestaat uit 50.000 tot 100.000 spieren. Ze kunnen er mee ademen, water mee opzuigen of zichzelf een stofbad geven.

De enorme oren van een olifant (tot 2 bij 1,2 m) hebben een belangrijke functie bij de controle over de lichaamstemperatuur. Als het heet is wordt al het bloed van een olifant in 12 minuten door de oren gepompt. Door oren te bewegen or ze nat te maken wordt zo de olifant gekoeld. Aan de oren valt (mede) de stemming van een olifant af te leiden.

 De slagtanden van een olifant zijn boventanden die levenslang blijven doorgroeien. Het zijn verdedigingswapens en gereedschap. Er is een slagtand gemeten van 3,55 m en 64,3 kg. 

Neushoorn

neushoorn zuid-afrika-hluhluwe

In Zuid-Afrika vind je de witte neushoorn en de zwarte neushoorn. De kans op het zien van een witte neushoorn is veel groter. 

Een volwassen witte neushoorn weegt zo’n 1600 kg (koe) tot 2400 kg (stier). Ze eten het liefst jong en kort gras. Bij voorkeur drinken ze elke dag en ze kunnen tot 4 dagen zonder water. Ze gebruiken ongeveer de helft van een dag (24 uur) om te eten en zijn overdag en ’s nachts actief. 

De hoorn bestaat uit keratine, hetzelfde als onze vingernagels, en ze groeien zo’n 2 tot 6 cm per jaar. Er is een hoorn gemeten van 1,58 m. Ze zijn vooral bedoeld ter verdediging en bescherming. 

Neushoorns kunnen slecht zien en wel goed horen en ruiken. Als ze gaan rennen kunnen ze een snelheid halen van 40 km/uur. Bij gevaar rent een kalf altijd voor de moeder uit.

Neushoorns houden van een modderbad. Dit helpt tegen zonnebrand en als ani-insectenmiddel. Als de modder opdroogt ontstaat een  wax-laag die eraf wordt geschuurd tegen een boom of een rots. 

Vrouwen leven meestal in kleine groepen met andere vrouwen en kalveren. Mannen leven alleen. Neushoorns zijn territoriaal. 

Witte neushoorns zijn grazers en hebben wijde lippen. Zwarte neushoorns zijn browsers en hebben meer hoekvormige lippen. Witte neushoorns zijn groter dan zwarte en hebben een zwaardere kop die lager op de schouders zit. Witte neushoorns hebben een grote ‘bult’ op hun schouders die de zwarte niet hebben. 

De naam white rhino is eigenlijk een spraakverwarring en komt van het Afrikaanse ‘wijd’ van wijdlip renoster. 

Buffel

buffels luvuvhu river Kruger

Buffels leven in kuddes tot een paar honderd dieren. Oudere stieren die zwakker worden moeten de kudde verlaten. Zij leven alleen of in kleine groepjes, ze worden ook wel ‘dagha boys’ genoemd.

Als 2 stieren echt gaan vechten, dan botsen ze frontaal tegen elkaar dat hetzelfde effect heeft als een auto die met 50 km per uur tegen een muur rijdt.

Buffels kunnen zo’n 800 kg wegen. Ze eten grote hoeveelheden lang gras, het korte gras en de jonge spruiten overlatend aan de zebra’s en wildebeesten. Ze moeten dagelijks water drinken, tot zo’n 35 liter, om al dat gras te verwerken.

Als ze worden aangevallen rennen ze niet meteen weg. Ze vormen een groep met de moeders en kalveren in het midden en de stieren aan de buitenkant. Dit is meestal een effectieve manier om zichzelf te beschermen. Als ze toch moeten rennen halen ze een snelheid van 60 km/uur.

Een pas geboren kalfje kan binnen 10 minuten staan en loopt na een paar weken volledig met de kudde mee. 

Leeuw

Image Settings File name leeuw man Kruger zuiden

Leeuwen zijn de enige katten die leven in een sociaal verband. Een troep kan uit 20 dieren bestaan, vnl. vrouwen, die allemaal familie van elkaar zijn met hun welpen en 1 of een klein aantal mannen. De mannen blijven een aantal jaren bij de troep totdat sterkere mannen de troep overnemen. Als een nieuwe man de troep overneemt, dan doodt hij alle welpen tot 1 jaar oud.

Leeuwen rusten ongeveer 20 uur per dag. Ze zijn het meest actief in de nacht.

Leeuwen jagen met de troep, tijdens de jacht kan een leeuw de 100 m lopen in 6 seconden De vrouwen doen het meeste werk bij de jacht. De mannen zijn het eerste aan de beurt bij het eten.

Leeuwen brullen vooral ’s nachts en ze zijn tot op 7 km te horen. 

De welpen worden onderontwikkeld geboren om de moeders niet te lang met een dikke buik rond te laten lopen. De moeder houdt haar jongen zo’n 6 weken verborgen voordat ze zich bij de troep voegen.

Luipaard

luipaard Letaba game drive

Een luipaard leeft solitair m.u.v. een moeder met haar jonge welpen. Vanaf ongeveer 18 maanden moeten jonge luipaarden op eigen benen gaan staan. 

Een luipaard beheert een territorium van 5 km² tot wel 100 km².  In een territorium leeft 1 mannetje of 1 vrouwtje. De territoria van mannetjes zijn groter dan die van vrouwtjes.

Een luipaard neemt een gedode prooi vaak mee een boom in om deze zo te beschermen tegen andere roofdieren zoals leeuwen of hyena’s. Ze kunnen een prooi van hun eigen gewicht meeslepen. 

Een luipaard is een stalker en kan een prooi benaderen tot op 5 m. Een moeder met welpen verstopt de welpen als ze op jacht gaat. Als de welpen 9 maanden oud zijn gaan ze mee op jacht.

De vacht van een luipaard heeft een stippenpatroon. De meeste stippen vormen zich tot rozetten. Ieder luipaard heeft haar/zijn eigen unieke patroon. Cheetahs hebben stippen en geen rozetten.

Impala

impalas in Pilanesberg Zuid-Afrika

De impala is de meest voorkomende antilope in het laagveld. Het zijn browsers en grazers en ze leven binnen 5 km van een waterbron. Alleen mannetjes hebben hoorns, des schouderhoogte is 0,9 m. 

Impala’s zijn gesteld op hun hygiëne en hun vacht. Ze spenderen veel tijd aan het verzorgen van hun vacht en ze hebben daar een aangepast gebit voor om vuil en parasieten te verwijderen. 2 impala’s verzorgen elkaar door bij elkaar dit doen op de voor henzelf onbereikbare plekken. Ze laten oxpeckers toe om parasieten te verwijderen.

Impala’s leven in grote kuddes van vrouwtjes en jongen. Mannetjes zijn alleen bij de kudde in de bronsttijd, daarbuiten leven ze apart in kleine groepen. Meestal leven kuddes impala’s samen met groepen bavianen en/of warthogs. Zo zijn ze alerter bij gevaar door roofdieren.

Impala’s zijn zeer atletisch. Ze kunnen tot 3m hoog springen en 12m ver. Op hun achterste hebben ze 3 zwarte strepen die dienen als ‘volg-mij’ teken als ze op de vlucht zijn.

De tekening van een impala - donker op de rug, wat lichter op de flank en bleek op de buik – is voor de camouflage. Het heet tegen-schaduw. Roofdieren zien door de lichtval een impala eerder 2-dimensionaal i.p.v. 3-dimensionaal.

Alle lammetjes worden in 3 weken tijd geboren in de periode eind-november tot begin-december. Safety in numbers. 

Kudu

kudu karoo np zuid-afrika

De 2e grootste antilope. 1,4 m schouderhoogte, 250 kg, browser.

De mannen hebben de meest opvallende hoorns van alle antilopen met een lengte tot 1,7 m. Vrouwen hebben geen hoorns.

Mannen vechten weinig met elkaar, ze paraderen met elkaar en de meest indrukwekkende mag paren. 

Kudu’s hebben hele kleine hoeven voor hun lichaamsgrootte.

De kalveren hebben een lig-periode nadat ze zijn geboren. Ze worden verstopt in het lange gras tot ze 1 tot 3 maanden oud zijn en ze zich bij de kudde kunnen voegen. In deze periode hebben de kalveren nog geen lichaamsgeur. 

Bij gevaar vluchten kudu’s dichte bossages in. Hun vacht met strepen en de tekeningen op hun kop zorgen daar voor de beste camouflage. 

Waterbok

waterbok pilanesberg zuid-afrika

Waterbokken zijn herkenbaar aan de grote witte ring op hun achterste. Deze ring fungeert als volg-mij teken bij gevaar.

Waterbokken zijn gewoonlijk binnen 2 km van water te vinden.

 Ze hebben klieren in hun huid die een geur afscheiden die tot op 500 m afstand te ruiken is.

De kalveren kennen een lig-periode van 2 tot 4weken na de geboorte waarbij ze zich verstoppen in het hoge gras. De kalveren verplaatsen zichzelf bij gevaar, wat uniek is in de wereld van de antilopen. 

Waterbok mannen vechten veel vaker dan gemiddeld vergeleken met ander antilopen, regelmatig tot de dood erop volgt. De mannen hebben een harem van vrouwen in hun territorium. 

Giraffe

giraf Kruger zuid-afrika

Giraffe-mannen kunnen tot 6 m hoog worden (1400 kg), vrouwen zijn een meter kleiner (950 kg).

Vrouwen en mannen eten in verschillende zones op verschillende hoogtes waardoor en geen competitie is voor voedsel.

Alle giraffen hebben hoorns, waarbij die van de vrouwen pluiziger zijn en die van de mannen kaal aan de bovenkant.

De lippen zijn zo gevormd dat ze blaadjes van een tak vol doorns af kunnen halen. De wimpers zijn extra lang om ze te beschermen bij het eten. De tong is erg lang en rubberig om zo makkelijk een hele tak in 1 keer te ontdoen van de lekkere blaadjes. 

Mannen zijn meestal donkerder dan vrouwen. Sowieso worden de donkere vlakken donkerder met de leeftijd. 

Giraffen drinken eens per 2 a 3 dagen. Om te kunnen drinken is er een ingenieus systeem van kleppen en haarvaten dat voorkomt dat bij het buigen er teveel bloed naar de hersenen stroomt. 

Een pasgeboren giraffe weegt 100 kg en kan binnen 15 minuten staan. 

Als giraffen lopen, dan bewegen ze de beide poten aan 1 kant tegelijkertijd en daarna de 2 aan de andere kant. 

Blauwe gnoe

gnoe blue wildebeest pilanesberg


De mannen en vrouwen zijn moeilijk uit elkaar te houden. Ze hebben beide hoorns. De hoorns van de mannen zijn breder en steken verder uit naar de zijkant voorbij de oren. Vrouwen zijn meestal bruiner van kleur.

Blue wildebeests (blauwe gnoes) zijn traditioneel een migrerend. Ze zijn voortdurend op zoek naar goede weidegronden en voldoende water. Als er wel voldoende voedsel en water is kunnen ze langer op dezelfde plek blijven in een territorium. 

Hun lichaamsbouw is gemaakt om lang te kunnen galopperen over grote afstanden met hoge schouders en lange voorpoten.

Een kalf kan binnen een paar minuten na de geboorte staan, kan binnen 5 minuten rennen en kan na 1 dag met de kudde meegaan.

Wildebeesten moet elke dag drinken en zijn dus altijd in de buurt van water te vinden. Het zijn grazers en eten op de koelere momenten van de dag. Ze prefereren gras van max 15 cm lang.

Gevlekte hyena

hyena kruger zuid-afrika

De spotted (gevlekte) hyena wordt gezien als de meest succesvolle carnivoor van Afrika. Ze zijn zowel aaseters als jagers. Ze zijn het enige zoogdier dat botten kan eten. 

De hyena’s vromen een eigen familie, ze staan dichter bij de katten dan bij de honden. 

Hyena’s leven in clans en vrouwen zijn de baas. Opvallend zijn de vrouwelijke geslachtsdelen die eruit als de penis van de man. Vrouwen van dezelfde clan die elkaar ontmoeten doen dat door elkaars geslachtsdelen te onderzoeken. De vrouwen hebben opvallend hoge testosteron niveaus.

Hyena’s kennen 14 verschillende geluiden waarvan de ‘whoep’ de bekendste is waarmee ze naar elkaar roepen en die vooral ’s nachts goed te horen is.

De schedel van een hyena is massief. Ze hebben een extreem sterk gebit en enorme en losse kaken waarmee ze ongeveer alles door kunnen bijten.

Een clan heeft een hol waar de jongen in wonen tot ze 14 a 18 maanden oud zijn. De volwassenen komen eigenlijk niet in het hol. Vrouwen gaan bij de ingang liggen om de jongen te zogen.

Hyena’s zijn de meest succesvolle jagers dankzij hun uithoudingsvermogen. Ze kunnen 2 km lang met 60 km/uur achter hun prooi aangaan. Ze kunnen wel 30 km achter kuddes aanlopen. Ze pakken zwakke en/of ziek dieren. Ze sluipen niet, maar vallen een kudde aan waarna blijkt welke prooi het zwakst is


Nijlpaard

nijlpaard noord-kruger zuid-afrika

Hippo’s (nijlpaarden) wegen tot 3000 kg (mannen) of tot 1400 kg (vrouwen). Hippo’s sparen energie door veel in het water te zijn. Ze eten ongeveer 1,5% van hun lichaamsgewicht aan gras per dag, Dat is weinig, bij grote zoogdieren is dat meestal 5% van het lichaamsgewicht.

De huid van een hippo is erg gevoelig voor uitdroging, tot 7 keer meer dan bij andere zoogdieren. Tijdens hete uren zijn ze in het water te vinden om oververhitting tegen te gaan. Als ze wel dreigen uit te drogen scheiden ze een rode vloeistof af die als zonbeschermer dient. Als er te weinig water is ontstaan gevechten om de plekken in de modder. 

Hippo’s zwemmen meestal niet, ze lopen in het water. Ze kunnen 5 a 6 minuten onder water blijven, bij de jongen is dat veel korter.

Als hippo’s op het land zijn en er dreigt gevaar dan rennen ze over vaste paden naar het water toe en lopen alles omver wat ze tegenkomen. Zorg dat je nooit tussen een hippo en het water terecht komt!!

Hippo’s komen ’s nachts aan land om te eten. Ze gaan meestal niet ver, tot ongeveer 1 a 2 km.

Hippo’s hebben enorme koppen en 2 grote slagtanden die tot 50 cm lang kunnen worden. Een volwassen man kan een krokodil van 3 m doormidden bijten.

Wrattenzwijn

groot wrattenzwijn kruger zuid-afrika

Warthogs (wrattenzwijnen) hebben weinig haar. Ze hebben wel een vorm van manen op hun rug, die rechtop gaan staan bij stress, waarschijnlijk is dat om groter te lijken.

De benaming komt van de warts (wratten), vrouwen hebben 1 paar warts, de mannen 2 paar.

Als ze vluchten dan gaan hun staarten rechtop staan. Het is het volg-mij-teken van de warthog. 

Warthogs zijn alleen overdag actief. Ze verblijven ’s nachts in holen, vaak een door een aardvark verlaten hol.

De jongen zijn relatief zwak en kunnen slecht tegen kou en vocht. Soms slapen ze op hun moeders rug om warm te blijven.

De slagtanden, die tot 60 cm lang kunnen worden zijn formidabele wapens. Meestal stappen warthogs achteruit hun hol in om klaar te zijn voor de aanval mocht dat nodig zijn.

Warthogs gebruiken hun snuit als een soort graafmachine om wortels en bollen te vinden. Een typische houding voor een warthog is knielend op hun ‘ellebogen’, zoekend naar voedsel.

Beerbaviaan

baviaan kruger zuid-afrika

Opmerkelijk is dat baboons (bavianen) kleuren kunnen zien. Zo kunnen ze aan de kleur van fruit zien of het rijp. Mannen kunnen aan de kleur van de komt van vrouwen zien of ze klaar zijn om te paren. 

Vrouwen hebben vaak sex met verschillende mannen, behalve als ze echt tochtig zijn, dan paren ze alleen met een dominante man. 

De wetenschappelijke naam van baboons betekent hondekop. 

Baboons slapen ’s nachts hoog boven de grond, meestal in bomen. Ze hebben favoriete slaapplekken waar ze vaak naar terug keren en als het moet vechten ze erom met andere troepen. 

Ze leven in troepen en hebben dagelijkse vaste rituelen, zoals elkaar verzorgen en spelen. Een aantal dominante mannen verdedigt en beschermt de troep. Relaties worden gebouwd door de ander te verzorgen. Vrouwen die een dominante man regelmatig verzorgen hebben daar voordeel van als ze een dispuut hebben met een andere vrouw. 

Baboons zijn veel op de grond te vinden, wat bijzonder is voor apen, en zo hebben ze zitkussens ontwikkeld op hun achterste.

Baboons zijn vaardig met hun handen. Ze kunnen er fruit mee pellen of gaten graven in harde grond.

Het zijn omnivoren. Meestal eten ze plantaardig voedsel, maar ze jagen ook op kleine zoogdieren of op vogels. 

Zebra

zebra met veulen hluhluwe zuid-afrika

In Zuid-Afrika komen 2 soorten zebra's voor, de Burchellzebra en de bergzebra. De burchellzebra komt algemeen voor, de bergzebra in een beperkt gebied in de kaap en is zeldzaam. De verder tekst is geschreven over de burchellzebra. 

Elke zebra heeft zijn/haar eigen unieke strepenpatroon. De Burchell’s zebra heeft schaduwstrepen.

Zebra’s zijn grazers en zijn niet selectief qua voedsel. Ze zijn wel kieskeurig wat water betreft, dat moet schoon zijn.

Zebra’s hebben moeite om het voedsel goed te verteren. Daar ontstaat veel gas bij, waardoor hun buiken altijd dik zijn en ze er ‘gezond’ uit zien. Of een zebra gezond is kun je zien aan de manen in hun nek, staan die rechtop, dan is het goed.

De strepen dienen waarschijnlijk niet als camouflage. Een theorie is dat als een kudde op hol slaat een individuele zebra niet of moeilijk te onderscheiden is voor een roofdier en daardoor veilig.

Zebra’s kennen harems waarbij een hengst zijn harem fanatiek verdedigt, vaak met zware gevechten. Als het een hengst lukt om een merrie te bevruchten hoort ze voortaan bij zijn harem.

Zebra’s slapen veel, overdag staand en ’s nachts ook zo’n 7 uur liggend.

Zebra’s houden van een stofbad.

Gestreepte jakhals

jakhals kgalagadi zuid-afrika


Blackbacked jackals (gestreepte jakhalzen) leven in familiegroepen. De jongen blijven 2 jaar bij de groep om bij allerlei taken te assisteren, zoals het oppassen op de pups en het bewaken van het hol. Jackals zijn monogaam en vormen een paar voor het leven.

Jackals zijn omnivoren en passen hun dieet aan aan de omstandigheden. Ze eten veel knaagdieren, insecten en fruit.

Ze houden de populaties van o.a. dassies onder controle. Het zijn ook brutale aaseters. 

Hun gehoor is erg goed. Ze kunnen op kilometers afstand horen dat een prooi gevangen. 

Jackals ‘huilen’ luid om zo naar elkaar te roepen.

Jackals zijn kleine roofdieren met 40 cm schouderhoogte. Ze poepen op hoger gelegen plekken zoals rotsen of bovenop de poep van andere dieren waardoor het lijkt alsof ze groter zijn. 

Vervet

vervet skukuza kruger

Vervets leven in troepen (van ongeveer 20) met strikte hiërarchie zowel binnen de mannen als de vrouwen. Alle mannen zijn hoger in rang dan de vrouwen. 

Een meer dominante vervet kan een lagere in rang aanvallen, die daarop reageert door zelf een lagere in rang aan te vallen, etc.  De laagste in rang is herkenbaar door veel bijtafdrukken in zijn/haar staart. 

De meest dominante mannen doen dienst als uitkijk of wacht, bijv. hoog in een boom. Zij zijn degenen die vaak alarm slaan en de troep kijkt naar hen om vast te stellen welk gevaar  dreigt en gaan dan pas over tot actie. Als de uitkijk plots is verdwenen, dan is het zaak stil dekking te zoeken, een roofdier is in de buurt maar heeft hen nog niet ontdekt.

Volwassen mannen hebben een blauw scrotum, dat ze graag aan de anderen laten zien. Doordat vervets kleuren kunnen zien valt het blauw zeker op. In het afrikaans heten ze blouaap. 

De staart van een vervet is erg lang en is een handig hulpmiddel om de balans te bewaren asl ze door de lucht vliegen of over takken rennen. Deze wordt gebruikt als extra ledemaat.

Vrouwen blijven hun hele leven bij dezelfde troep. Mannen verlaten de troep bij de puberteit om zo meer kans te maken op een hogere rang in een andere troep.

Vervets hebben een opvallende kop met een grijs tot witte vacht met daarin een zwart gezicht waardoor de gezichtsuitdrukkingen extra tot uitdrukking komen. 

Gemsbok

gemsbokken kgalagadi zuid-afrika

Gemsbokken leven in drogere gebieden en hebben weinig water nodig. Ze kunnen grote afstanden afleggen om voedsel te vinden. Ze hebben een groot uithoudingsvermogen. 

Mond, tanden en kaken zijn zo gevormd dat ze ruw woestijngras kunnen eten. Ze browsen ook en halen ook voedsel uit de grond zoals bollen, knollen en wortels.

Gemsbokken trekken rond in kleine kuddes. Alfa-mannen hebben een groot territorium.  Een kudde wordt meestal geleid door het hoogste vrouwtje in rang.     

De hoorns zijn dodelijke wapens voor roofdieren zoals leeuwen en hyena's. Gemsbokken moeten oppassen elkaar niet te raken in een kudde, als ze gaan liggen houden ze daar rekening mee.

Ze kunnen hun lichaamstemperatuur op laten lopen tot een paar graden boven normaal. In hun kop hebben ze een systeem om bloed te koelen voordat het naar de hersenen stroomt. 

Jachtluipaard

jachtluipaard kgalagadi zuid-afrika

Cheetahs (jachtluipaarden) zijns gespecialiseerd in snelheid. Ze zijn de snelste zoogdieren en kunnen tot 112 km/uur bereiken. Dit houden ze een korte afstand vol.

De bouw van een cheetah is gericht op snelheid: lange poten, flexibele ruggengraat, grote longen en een lange staart die dient als roer.

Cheetahs worden niet beschouwd als sociale katten, toch leven ze graag in familiegroepen. Denk daarbij aan een moeder met haar jongen of broers die een coalitie vormen. 

Cheetahs jagen overdag op kleinere prooien. Als een prooi gevangen is, dan moeten ze eerst uithijgen voordat ze kunnen eten. Ze zijn kansloos tegenover grote roofdieren en verliezen regelmatig hun gevangen prooi. Ze hebben grotere open gebieden nodig om te kunnen jagen.

Een cheetah is herkenbaar aan de 'tear marks' die vanuit de ogen langs de neus naar de mond lopen.

Jongen blijven lang bij hun moeder tot ze 18 maanden oud zijn.  Daarna kan het lang duren voor ze hun eigen territorium hebben gevestigd.     

Springbok


Springbokken zijn de enige gazelle in zuidelijk Afrika. Zowel mannen als vrouwen hebben hoorns. Ze leven in de drogere gebieden.

Ze kunnen geen vaste tijd voor de bronst. Er kunnen 2 keer per jaar lammetjes worden geboren afhankelijk van het beschikbare voedsel.  3 weken na hun geboorte kunnen lammetjes met de kudde meelopen.

Springbokken leven in gemixte kuddes met uitzondering van mannen die hun eigen territorium hebben gevormd. 

Springbokken staan bekend om hun 'pronking'. Ze springen dan snel op en neer alsof ze op een trampoline springen en halen hoogtes tot 3 meter. Ze doen dit o.a. als er roofdieren in de buurt zijn om de aandacht af te leiden.

Ze hebben witte haren langs de ruggengraat lopen die ze rechtop kunnen laten staan als het heet is om zo meer zonlicht te laten reflecteren.    

Nijlkrokodil

krokodil luvuvhu rivier Kruger

In de wereld van de krokodil wordt dominantie eenvoudig vastgelegd, hoe ouder, hoe groter, hoe dominanter. Ze paren in het water in de juni/juli en 2 maanden later worden eieren gelegd en begraven (ong. 50). In december komen de eieren uit. De moeder let nog 2 weken op de jongen. Hoe warmer de grond waarin de eieren  lagen, hoe meer mannetjes er zijn.

Als ze uit de eieren komen ze krokodillen 30 cm groot en de eerste jaren groeien ze 30 cm per jaar. Een krokodil van 2 a 3 meter is 12 to 15 jaar oud. Ze kunnen ongeveer 80 jaar oud worden met een lengte tot 6 meter.

Krokodillen kunnen 30 minuten onder water blijven. Meestal doen ze dat een paar minuten. Ze reguleren in lichaamstemperatuur door op te warmen in de zon. Ze kunnen afkoelen door met hun bek open op een zandbank te gaan liggen.

Krokodillen in Zuid-Afrika eten voornamelijk vis, maar zij opportunisten en vangen dieren die water komen drinken.

Krokodillen kunnen niet kauwen. Ze slikken hun prooi in zijn geheel of in delen door. Bij een grote prooi draaien ze rond in het water om er een stuk af te scheuren.  De tanden worden gedurende hun hele leven vervangen zoals melktanden bij mensen..

Krokodillen zijn voornamelijk 's nachts actief.

Struisvogel

 struisvogels camdeboo zuid-afrika           

 Struisvogels zijn de grootste en zwaarste levende vogels.  Ze kunnen 2,5 meter lang worden en 150 kilo zwaar en 40 jaar oud.

Ze kunnen niet vliegen. en rennen met een snelheid tot tot 70 km/uur. 

De dominante vrouw van een groep legt haar 8 tot 10 eieren op een vlak en hol stuk grond. De andere vrouwen leggen hun eieren daaromheen tot een totaal van ongeveer 40. Ze worden niet allemaal uitgebroed omdat het niet past, een struisvogel op het nest dekt ongeveer 20 eieren af. Door deze methode maken de eieren van de dominante vrouw de meeste kans uit te komen.

Overdag zit een vrouw op het nest. Door haar bruine en gevlekte veren kan ze zich camoufleren. 's nachts zit een man met zijn zwarte veren op het nest.

Struisvogels eten stenen die in nu maag als maalstenen worden gebruikt om voedsel te verwerken.

Ze gebruiken hun veren om af te koelen als het heel heet is. Door ze van hun lichaam af te houden kan lucht langs hun ongevederde poten stromen.

Nyala

hyalas punda maria waterhole

Nyalas zijn de antilope waarbij het verschil tussen mannen en vrouwen het grootst is, zowel in grootte als in kleur. Beide hebben strepen in hun vacht die dien om roofdieren at te leiden.

Als ze worden geboren zie je qua uiterlijk geen verschil tussen de jongen. Pas als ze 14 manden oud zijn gaan de jonge mannetjes van kleur veranderen.

Volwassen mannen leven alleen, vrouwen en hun nageslacht leven in groepen.

Tussen 2 volwassen mannen wordt de dominantie vastgesteld in een wedstrijd presenteren. De manen gaan omhoog staan om er indrukwekkend uit te zien. Dit gaat door totdat  1 van de 2 zich gewonnen geeft omdat de ander groter en sterker lijkt. Gebeurt dat niet, dan kan het tot een gevecht komen.

Een pas geboren jong blijft 2 tot 3 weken liggen tussen de struiken en de moeder komt langs om te voeden. Doordat ze nog nauwelijks geur bij zich hebben vallen ze niet op. 

Nyalas maken een laag blaffend geluid bij gevaar. Ze leven in een gebied met veel lage begroeiing. De lage frequentie van hun alarmroep rijkt verder bij veel begroeiing.    

Steenbok

steenbok pilanesberg zuid-afrika

De steenbok is een kleine antilope, 11 kilo en 52 cm schouderhoogte.

Steenbokken leven solitair in een klein territorium behalve een moeder met haar jong of als een man een vrouw het hof aan het maken is.   

Ze hebben een gemixt dieet en zijn goede gravers naar wortels en bollen. Ze hebben weinig water nodig. 

Ze zijn wit van onderen. Als ze wegrennen dan volgt een roofdier de 'witte' prooi. Als de steenbok dan plotseling stopt is zijn achtervolger de weg en de prooi kwijt. 

Eland

eland mannetje Kruger

De Eland is de grootste antilope in zuidelijk Afrika me een gewicht tot 840kg en een schouderhoogte van 1m70.

Elanden zijn zeer atletisch, ze kunnen uit stand over een 2 meter hoog hek springen.

Ze zijn nomadisch en zijn altijd op zoek naar de beste voedselbron, soms in grote groepen van honderden dieren.

Oudere mannen hebben een extreem dikke nek en een enorme 'onderkin'.  

Als het erop aankomt kunnen mannen in gevecht raken om een vrouw waarbij 1 van de twee gewond raakt of zelfs doodgaat. Dit gebeurt alleen als de 2 mannen even groot en zwaar zijn. Als er wel een duidelijk verschil is, dan geeft de mindere toe en komt het niet tot een gevecht. 

Elanden lopen heel snel als ze in hun normale pas lopen, dat is niet bij te houden door de mens.  

Elanden maken zichzelf schoon en helpen elkaar bij het verwijderen van insecten e.d. Ze worden regelmatig bezocht door koereigers of andere vogels om mee te helpen met het verwijderen van de ongewenste bezoekers.  

Ze hebben weinig te vrezen van roofdieren, alleen hun jongen zijn een mogelijke prooi voor hyena's, leeuwen en luipaarden.   



   

 

Reactie plaatsen